INDEX:
THAILAND | CHIANG MAI
| BIRMA
CHIANG MAI 2004/2548
Loy Krathong 2004/2548
26 oktober 2004/2547
Het begint met de dag zinderender te worden: de Loy
Krathong koorts. Ook de volwassenen beginnen lichtelijk opgewonden
te raken. Ik zal zo nu en dan met wat foto's iets van de sfeer, ook
tijdens de voorpret, proberen weer te geven. Mai, een vriend van Tawan kwam vandaag
met een hele zak dun plastic dat hij knipte en deed. De bedoeling is
dat de beide boys daar een reuze vliegende lantaarn van gaan maken.
Ik ben benieuwd! Tawan maakt ondertussen voorbereidingen om de
kip sateh te roosteren ... De buurt kinderen - Tawan z'n voetbal vriendjes
- moeten er alles van weten, van de ballon maar zeker ook wat er gekookt
gaat worden! Maar Mai gaat onverstoord verder met de reuze
lantaarn!
27 oktober 2004/2547 Vandaag dus een beetje vuurwerk gekocht. De totale
buit bestond uit: 2 9-shots (grote doos met daarin 9 zware vuurpijlen
die in de lucht in verschillende kleuren uiteenspatten als grote paddestoelen,
je kent het wel van Koninginnedag) prijs 320 baht per stuk. 2
dozen met elk 6 losse zware vuurpijlen vergelijkbaar met de 9-shots,
4 dozen met in elk 60 vuurpijlen in 4 verschillende kleuren, plus
leuke knal uiteraard, van 38 cm lang en dan nog wat klein spul voor
de voorpret periode. Totale kosten nog geen 44 Euro of te 2310 baht. Waarom zo veel? Ach, tijdens Loy Krathong neem ik altijd
een tas met een assortiment van die vuurpijlen en knallers mee
voor de boys in de Night Bazaar. Dat vinden ze
prachtig! Ik heb het al 2 jaar gedaan, dus dit jaar weer. En Tawan
lust er ook wel pap van, die knalt wat af. Bij het huis steken
we natuurlijk het meeste van het mooie spul af. Dan gaat het hard hoor.
Het is niet een dag maar normaliter 3, maar nu in Chiang
Mai wil de gemeente, om het toerisme te bevorderen, dat we al de
19e beginnen dus duurt het hier 9 dagen! Tawan loopt nu de godsganse tijd in Lanna
dracht. Zo'n wijde katoenen broek die voor bijeengebonden wordt
(lijkt ergens in de verte een beetje op de Birmese Longhi)
en witte dunne (geborduurde) katoenen shirts. Dit is niet de echt traditionele
dracht, maar zeg maar de dagelijkse wat aangepaste moderne kledij. En
tijdens Loy Krathong is dat erg populair, dan hoor je er pas echt bij
zogezegd. Hij heeft deze broeken in meerdere kleuren, maar dat kan ook
makkelijk voor die 49 baht per stuk dat ze kosten. Ik moest er nog wel
even bij zeggen van Tawan dat het kleine tuintje voor de muur helemaal
alleen door hem is aangelegd. Daarvoor was er alleen wat zand en stenen.
Hij is er apetrots op. En Mai gaat onverdroten door met het kunstige
knip en plak werk.
Ik hoorde zonet dat Tawan nog nooit zo'n lantaarn
gemaakt heeft, maar Mai des te meer. Mai komt van
oorsprong uit Taunggyi in Birma, een stad waar Loy Krathong
(het zal er wel anders heten) zeer uitbundig gevierd wordt en dat beroemd
is om zijn vliegende lantarens. Tawan helpt dus alleen.
Hij heeft ergens wat bamboe gekapt waarmee hij het frame maakt dat de
boel bij elkaar moet houden. Ik heb gezien aan de bodem dat het
dingetje een doorsnee krijgt van ruim 1,5 meter en hij wordt
ca. 1 meter hoog.
Ook de buurtkinderen (ze hebben momenteel vakantie van
school) komen weer aanwippen om alles toch wel goed in de gaten te houden!
En toen gingen ze test draaien. Met
behulp van een fan werd er lucht in geblazen. De kinderen kwamen
nu echt van alle kanten om dit schouwspel mee te maken! Het is echt
een drukte van belang. Maar het dingetje is nog lang niet af!
28 oktober 2004/2547
Het werk aan de lantaarn moet vandaag af. Nu wordt de
brander gemaakt en het mandje met vuurwerk. Dat vuurwerk is niet standaard
maar je ziet het zo en nu en dan weleens. Kant en klaar met vuurwerk
zijn ze niet te koop dus dat is altijd doe het zelf!
Mai legt de kinderen geduldig uit hoe het in
z''n werk gaat en ze mogen meehelpen! De brander die hij in
zijn hand houdt bestaat uit een bundeltje stokjes (ik dacht
sandelwood) omwikkeld met doeken, die eerst gedrenkt zijn in een brandbare,
naar benzine ruikende, vloeistof die later ietwat verhard en dan wat
vettig aanvoelt. Hier is het hele stel bezig met het vuurwerk uit te pakken
en dan weer op een bepaalde manier te bundelen. De bundeltjes komen
aan het mandje dat onder de lantaarn bevestigd wordt. Dit is dan het mandje als het klaar is. Bundeltjes vuurwerk
aan de onderkant en een stuk of twintig vuurpijlen in het midden zo
bevestigd dat ze alle kanten op vliegen. Dat alles is dan verbonden
met lange lonten zodat het pas in de lucht en successievelijk ontstoken
wordt. Ze zijn hier toch gauw zo 4 tot 5 uur mee bezig geweest
Nou en toen was het zo ver hij kon opgelaten worden. We
zijn er voor naar het terrein schuin achter mijn huis gegaan wat hoort
bij Chiang Mai Bowling. Normaal doen ze wel in de straat maar
vanwege al het aanhangende vuurwerk is het veiliger dit op een meer
open plek te doen. Zelfs de beveiligingsman van Chiang Mai Bowling
(voorgrond) helpt mee. Tja en toen ging er iets mis. De lantaarn was
niet groot of sterk genoeg om het mandje te dragen, dus dat werd in
allerijl verwijderd. Morgen komt er een grotere lantaarn en dan gaan
ze het weer proberen, het mandje is al klaar dat scheelt! Tja, en toen zou ik een foto maken van de stijgende lantaarn,
maar die was me te vlug af. Die dingen schieten echt omhoog. Dus jullie
moeten het met de gele stip in het midden van de roetzwarte lucht doen. 31 oktober 2004/2547 Er zijn wat dagen verstreken maar er is niet stilgezeten.
Afgezien van een lading vuurwrk dat de beide heren in samenwerking met
de buurtkinderen al de lucht in gejaagd hebben - voornamelijk knalvuurwerk
- is Mai 3 middagen bezig geweest met het maken van een nieuwe
vliegende lantaarn. Deze zou zo groot en sterk worden dat hij met gemak dat
mandje met vuurwerk mee kan torsen. Zo te zien zal het aan de grootte van dit exemplaar niet
kunnen liggen dacht ik! Wat een monsterlijk groot ding! Een buurjongen, die elke dag braaf komt helpen, zat achter
de blaasmachine - de fan - tijdens het proefdraaien en was
er erg trots op dat hij dit belangrijke werk mocht doen. Vanavond
zal het ding opgelaten worden en dan is hij en de andere kinderen
en niet te vergeten de volwassen buren uiteraard ook weer
van de partij. En nu maar hopen dat het deze keer wel lukt! 1 november 2004/2547 Nou de lantaarn of hete luchtballon (wat je wilt) is niet
omhoog gegaan. We hebben maar besloten met dit pracht exemplaar te wachten
tot over 3 weken wanneer Loy Krathing echt van start gaat. 9 november 2004/2547 Nog 10 nachtjes slapen en dan gaat Loy Krathong van start
in Vandaag zijn de nieuwe lampionnen opgehangen, dus het
huis ziet er meteen een stuk kleurrijker uit. De buren waren erg enthousiast
die vinden het prachtig dat ik met deze dingen met hun meega! Tijdens
Loy Krathong worden in de lampions kleine brandende olielampjes gezet
wat 's avonds een schitterend gezicht is, vooral ook omdat nagenoeg
bij elk huis in Chiang Mai lampionnen hangen en/of kaarjes
en olielampjes op de muren staan. 10 november 2004/2547 Gisteravond was opeens alles in de bar in rep en roer.
Look look look riepen de boys. Ergens tussen het nieuwe
Duangtawan Hotel en het Imperial Maeping Hotel werden
hele riksen vliegende lantarens opgelaten, elk voorzien van wat vuurwerk
(een regen zilveren sterretjes). In totaal telde ik 45 stuks. Omdat
er een zacht briesje stond dreven ze allemaal langzaam schuinweg omhoog.
Net een regen van sterren. Straks op de echte Loy Krathong dagen is
de lucht hier bezaaid met die dingen. Dan worden er echt ettelijke duizenden
opgelaten plus uiteraard de hele dag door vuurwerk, veel knalwerk
(de boze geesten gaan niet op de loop voor sterretjes) overdag en 's
avonds toch ook heel veel spectaculair siervuurwerk. Oudejaarsavond
bij ons is er echt niks bij vergeleken! Zodra het donker is rond een
uur of 6 kleuren de eerste sterrenregens de lucht en dat gaat dan onafgebroken
door tot ver na middernacht. Ik denk wel dat onze keuringsdiensten een rolberoerte
krijgen als ze zouden zien hoe het vuurwerk hier opgeslagen en verkocht
wordt. Voor op deze foto de grote rode kokers met de giga sterrenregens!
Het meeste is trouwens Made in China. Op de Wararot Markt bijv. is een grote shop (waar
deze foto's gemaakt zijn door Tawan) met echt voldoende vuurwerk om
de halve markt de lucht in te laten gaan. Die shop kan en mag de waar (ca.
30 m2 stapels vuurwerk) gewoon uitstallen tussen allerlei andere
stalletjes met vaak uiterst brandbaar spul. Ach en een sigaretje kun
je er ook rustig opsteken. Brandblussers of springlers kennen
ze helemaal niet lijk het. Nee als er hier wat mis zou gaan dan gaat
het echt goed mis, dat wel . . . Daarbij denk ik ook dat veel van het (grote) vuurwerk
dat je hier kunt kopen in Nederland niet eens aan particulieren
verkocht zou mogen worden! En dan boven al dat vuurwerk ontelbare lampions van papier
of stof, kaarsen, olie, noem maar op, allemaal super brandbaar materiaal! Al met al is het wel een kleurrijk gezicht! Maar als hier
toch een vlammetje bij zou komen. Ik moet er niet aan denken! Op de voorgrond ook rollen groen lontmateriaal voor de
doe-het-zelvers! Rechts de stenen potten met Bengaalsvuur.
Ze zijn er in diverse formaten, uit de hele grote (formaat voetbal)
spuit de sterren- of vuurzee wel 15-20 meter hoog de lucht in. 21 november 2004/2547 De sfeer is er nu echt helemaal. elke avond staat de lucht
bol van het vuurwerk en de vliegende lantarens. Maar het noet eigenlijk
nog allemaal beginnen. Tawan heeft wat foto's gemaakt van de versiering
die de stad Chiang Mai heeft aangebracht. Op allerlei plaatsen in de stadsgracht drijven deze
iets meer dan levensgrote dames op een krathon in de vorm van een lotus.
Dit is vooral 's avonds mooi als alles verlicht is en opgesierd wordt
door de taloze fontijnen en andere watersierwerken. Helaas laat mijn
digitale camera 's avonds een beetje af weten. De palen die je in het water ziet zijn bamboestokken waar
's avonds olielampjes in branden. Zo zijn er lang de grachten, op de
muren en in de grachten vele duizenden aangebracht. Echt een sprookjesachtig
gezicht. Weer een andere meer traditionele drijvende
versiering. De paraplu achtige constructie die je rechts ziet is een
soort fontein die 's avonds spuit en verlicht is. Ook zie je her en der deze kleurige aankondigingen van
het grote spectakel dat Loy Krathong heet. Dit gecombineerd met de talloze
lampions bij de horecagelgenheden en de woonhuizen maakt dat Chiang
Mai er deze dagen echt mooi en feestelijk utiziet! En natuurlijk mogen de draken niet ontbreken. Hier twee
stuks die 's avonds naar elkaar spuwen . . . 26 november 2004/2547 Gisteren is het echte Loy Krathong festival dus echt van
start gegaan. Helaas werd het feest overschaduwd door regen. Juist toen
de grote optochten her en der van start gingen begon het te regenen.
Echt heel jammer! Ook vandaag zouden we het niet droog houden voorspellen
de diverse websites. Tawan is onverstoord bezig de olielampjes bij te vullen
zodat alles er toch mooi uitziet! Zoals altijd krijgt Tawan hulp van de buurkinderen
die het allemaal prachtig vinden. Vooral het vuurwerk dat straks afgestoken
gaat worden. Dit is dan zo'n grote rood-bruine stenen pot. Deze, klein
formaat, spuit ca. 10 tot 15 hoog. Vanavond moet de "grote" er aan geloven,
ik ben benieuwd hoe dat er uit zal zien! Mai inspecteert nog een keer de lantaren formaat
giga want alles moet wel vlekkeloos verlopen vanavond! Samen met een meegebracht hulpje, een collega van
het werk zullen we maar zeggen, maakt Mai de branders.
Veel van dit spul kun je kant en klaar kopen, maar deze boys
willen echt alles zelf maken. De branders zijn gemaakt van rollen toiletpapier
of keukenrollen die gedrenkt worden in kaarsvet dat is opgelost
in (als ik goed heb) parafine. Als ze helemaal doordrenkt zijn worden
ze in de zon gedroogd. Ze branden als een gek en erg lang en dat moet
natuurlkijk ook! En nu maar hopen dat het vanavond allemaal goed gaat.
Inmiddels 16.15 uur regent het hier dat het giet (erg ongebruikelijk
voor de tijd van het jaar) en het zou zonde zijn als het niet op tijd
droog zou worden. Niet alleen voor ons feestje hier maar zeker ook voor
al die prachtige optochten die gepland zijn! 28 november 2004/2547 Het feest zit er op. Vrijdag de 26ste is helaas grotendeels
verregend. Het hield pas op rond een uur of 10-11 's avonds. Heel jammer!
Er waren dus betrekkelijk weinig flying lanterns in de lucht,
maar de volgende dag, gisteren dus, des te meer. Mai en z'n maatje On leggen onder het
toeziend oog van een buurjongen de laatste hand aan onze lantarens.
Ze maken een soort fakkels van stukjes speciaal zeer brandbaar hout
die in een bosje aan een lange stok worden gebonden. Die fakkels worden
gebruikt om de lantaren vol te krijgen met hete lucht. Pas dan gaat
de brander zelf aan en kan hij gaan vliegen. Met de hulp van de hele buurt gaat hier nummer 2 de lucht
in. We hadden er 3. Ttwee kleine zoals deze en een hele grote. Nummer
1 ging mooi omhoog maar we zagen in de verte dat ons gele stipje
opeens met een noodgang weer naar beneden kwam. Die zal dus wel in brand
gevlogen zijn. De beide andere deden het prima. Helaas hebben we van
het vuurwerk dat hing aan de hele grote lantaren weinig kunnen zien.
Deze grote ging i.t.t. wat ik dacht niet langzaam, maar juist razend
snel omhoog. Het vuurwerk was uiteraard vrij klein dus toen het ontbrandde
was het ding al zo hoog dat er vanaf de grond niet echt veel lol aan
was. Mai was erg teleurgesteld, maar kwam opeens met de reden:
de Thaise lonten deugden niet, die in Birma waren kwalitatief stukken
beter. We hebben hem maar in de waan gelaten. Helaas is mijn digitale camera erg slecht wat betreft
opnamen 's avonds of bij kunstlicht, vandaar dat er maar twee foto's
voor plaatsding in aanmerking kwamen. Van de grote lantaren en de omgeving
hier heb ik wel een video gemaakt, als dat wat is zal ik eens uitzoeken
hier of je die kunt digitaliseren om zo toch nog iets op Internet te
kunnen laten zien. De lucht hier in Chiang Mai was gisteren werkelijk
bezaaid met deze vliegende lantarens. Uren lang zag je aan
alle kanten tientallen van die dingen opstijgen. Ze blijven een tijdje,
zo 15-20 minuten in zicht en zijn dan te klein om nog waar te nemen.
Er moeten schat ik ettelijke duizenden gisteren omhoog gegaan zijn.
Daarbij de hele dag en vooral 's avonds massa's vuurwerk. En dan heb
ik het nog niet over de werkelijk magnifieke optocht gisteravond waar
ik een deel van in Thapae Road gezien heb. Echt Loy Krathong
in Lanna stijl in Chiang Mai is een geweldige ervaring
om mee te maken! Geen wonder dat duizenden Thais uit het hele land
speciaal voor dit feest naar hier komen! |